علمى ـ فرهنگى
 
 
 
انتشار جلد اول دانشنامه جهان نوين اسلام
نخستین جلد دایرة المعارف جهان نوین اسلام منتشر شد.
این دایرة المعارف ترجمه The Oxford Encyclopedia of Modern Islamic World به سر ویراستاری جان ل . اسپوزیتو است.
ترجمه و تحقیق این دایرة المعارف زیر نظر حسن طارمی راد،محمد دشتی و مهدی دشتی انجام شده است و توسط انتشارات نشر کتاب مرجع و نشر کنگره در سال 88 منتشر شده است. اولین جلد این دایرة المعارف در نمایشگاه کتاب سال 88 تهران معرفی شد و سه جلد دیگر آن به زودی به بازار خواهد آمد.
The Oxford Encyclopedia of Modern Islamic World به سرویراستاری جان اسپوزیتو در سال 1995 برای رفع  نیاز به مرجعی عمده برای دست یابی سریع به پژوهش های جدید در خصوص تاثیر و حضور اسلام در سطح جهانی منتشر شد. وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 که نقش اسلام را در سیاست و جامعه به طور چشمگیری نمایان ساخت، نبود چنین مرجعی را محسوس تر کرد.
این دایرة المعارف با 750 مقاله در 3000 صفحه نظر بسیاری از اهل علم را به خود جلب کرد. این دایرة المعارف نسبت به دایره المعارف اسلام که عمدتا بر متون سنتی و تاریخ قرون میانه تاکید داشته و یک اثر مفصل و با کارکرد تخصصی است، تمرکز اصلی خود را  برشیوه هایی قرار داده است که مسلمانان در دنیای امروز از طریق امور سیاسی،اجتماعی و نیز ادبیات و متون رسمی افکار خود را بیان داشته اند.
در تدوین این دایرة المعارف سه ویژگی تاکید بر دوره معاصر، تاکید بر روش شناسی علوم اجتماعی و تاکید بر توازن بین رویکرد اصولگرا با واقعیت های جهان اسلام مورد توجه قرار گرفته است.
ترجمه این دایرة المعارف با هدف دسترسی شمار بیشتری از دانشجویان و محققان و علاقه مندان بویژه درآنچه به غیر از ایران تعلق دارد انجام شد؛ ضمن آن که با افزودن تکمله و حاشیه و توضیح برای مقالات، ویراستاران در صدد هستند گامی در جهت تصحیح آن برداشته و این اقدام چه بسا مبنای اصلاح نسخه اصل در چاپ های بعد گردد.
از نظر ویراستاران مهم ترین چالش در ترجمه دایرة المعارف مرحله بررسی و ویرایش محتوایی این مقالات بوده است.در همان آغاز کار، دست اندرکاران طرح دریافتند خطاها و کمبود ها بیش از آن است که در نگاه ابتدایی به نظر رسیده است.
آن گونه که در مقدمه دایرة المعارف آمده است «مولفان مقالات گاه در اثر کمبود یا فقدان اطلاعات و گاه به سبب اطلاعات نادرست یا ناقص و گاه به دلیل دیدگاه ناصواب یا ناهمدلانه و در مواردی تحت تاثیر پیشینه فرهنگی و ذهنی خود مطالبی را در مقالات درج کرده اند که حاصلی جز کژ فهمی ندارد.»
پس ویرایش محتوایی مقالات در دستور کار طراحان دایرة المعارف قرار گرفت. این ویرایش محتوایی توسط سه ویراستار اصلی (طارمی، مهدی و محمد دشتی) به سه صورت ارایه شد:
گاه جمله یا عباراتی را در داخل قلاب [ ] و یا نکته ای در پانوشت آورده شده و یا تکمله ایی در پایان مقاله نوشته شده است.
مقالات اصلاح شده به طور عمده به مفاهیم و اصطلاحات اسلامی و نیز مدخل های حوزه ایران تعلق دارد و مقالات دیگر با نظر قبول نگریسته شده است.
با بررسی جلد اول این ترجمه به نظر می رسد میزان ویرایش و تکمله بسیار زیاد باشد:مثلا تکمله مقاله ابوالکلام آزاد متفکر اسلامی هند از اصل مقاله مفصل تر است؛ یا در مورد مقاله آخرالزمان پا نوشت ها و تکمله نیز از اصل مقاله طولانی ترشده است.
 سوال قابل طرح این است که اگر هدف ویراستاران از ترجمه دایرة المعارف «دسترسی علاقه مندان درآنچه به غیر از ایران تعلق دارد بوده است» چرا بیشترین ویرایش در حوزه ایران صورت گرفته؛ مثلا مقاله ادبیات فارسی در دایره المعارف  14 صفحه است در صورت که در تعلیقات 26 صفحه بدان اضافه شده است.
به هر حال انتشار دایرة المعارف جهان نوین اسلام که در نوع خود کار پرمشقت و دقیقی است برای گسترش فرهنگ دانشنامه نویسی مغتنم و مفید است.

شماره خبر : 4

چهارشنبه 6 خرداد 1388  10:26:37

آخرين تاريخ بازديد : شنبه 31 فروردين 1398  2:59:12
تعداد بازديد از اين خبر : 23307

کليد واژه هاي مرتبط : دایرة المعارف جهان نوین اسلام   
نظرات کاربران
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیکی
نظر